OSP Lwówek - Historia

POCZĄTKI OBRONY PRZECIWPOŻAROWEJ LWÓWKA

Miasto od początku swojego istnienia, posiadało zwartą drewnianą zabudowę, przez co było narażone na liczne pożary trawiące mienie jego mieszkańców. W 1841 roku ukazał się pierwszy dokument w myśl, którego mieszkańcy byli zobowiązani do zgłaszania się do alarmów ogniowych podczas np.: nadciągającej burzy. Ponadto musieli oni ustawiać przed domem naczynia z wodą, a każdy cech rzemieślniczy musiał wykonać przypisane mu zadania. W 1847 roku ogłoszono „prowincjonalną instrukcję ogniową” (po uzupełnieniach przekształconą następnie w „instrukcję dla miasta Lwówka”), która pod groźbą kary zobowiązywała do brania udziału w akcjach gaśniczych. Zobowiązywała ona stróżów nocnych do obserwacji miasta, szczególnie pod względem pojawiania się dymu; zegarmistrz odpowiadał za alarmowanie ludności o pożarze okrzykiem „GORE!”, a tzw. „panowie studni” kierowali poborem wody. W 1852 roku dokonano podziału mieszkańców na oddziały ratownicze i każdemu z nich przypisano inny kolor opaski, jaką jej członkowie nosili na ramieniu.

Ciekawe było ówczesne wyposażenie Straży Pożarnej Lwówka:

- 2 sikawki,

- 15 kuf do wody,

- 6 dużych drabin,

- 9 haków.

Każda sikawka składała się z: klucza, obciążników, młotka, dłuta, 12 gwoździ, sznurka, noża, 3 tłustych szmat, 4 szajb, łokcia materiału, 40 metrów liny, węża i 20 skórzanych wiader. Remiza strażacka znajdowała się w Ratuszu, a komendę przy pożarze pełnił Burmistrz Miasta. Kontrola remizy odbywała się co miesiąc, sikawek dwa razy w roku- na wiosnę i jesień. Rynek i cmentarz przy kościele farnym, przeznaczone były jako tereny do ratowania mienia. W 1864 roku wprowadzono umundurowanie dla strażaków.

OSP W LATACH 1889-1918

Decyzja o powołaniu Ochotniczej Straży Pożarnej zapadłą w 1889 roku, a sfinalizowana została 3 lata później powołując pierwszy Zarząd w składzie:

Franciszek Gierszewski,

Adolf Hoffman,

Karol Mroczkiewicz,

Restel Schiller,

oraz ogniomistrz Franciszek Wieczorek.

Członkowie i Zarząd OSP w 1902 roku

Na ulicy Świętojańskiej urządzono wówczas plac ćwiczeń, na którym znajdowała się konstrukcja pozwalająca ćwiczyć wspinaczkę. Na społeczną akceptację i potrzebę istnienia OSP wskazywał chociażby fakt, szycia za darmo mundurów.

W 1904 roku obchodzono 15-lecie powstania OSP, z uroczystym capstrzykiem, koncertem, pokazami strażackimi i zabawą. W rok później za ugaszenie pożaru w Grońsku, straż otrzymała pierwszą premię. Dalsze nagrody lwóweccy strażacy otrzymali za sprężystą akcję przy pożarze w Liniu i w 1909 roku za najwcześniejsze przybycie do pożaru. Jako ciekawostkę można podać fakt, że do pożaru w Zębowie straż konna jechała tak szybko, że zawadzając o przydrożny kamień, sikawka zgubiła całą załogę i kiedy przed pożarem furman zatrzymał rozszalałe konie, ze zdumieniem zauważył, iż jest sam.

W czasie I wojny światowej, nastąpiło zahamowanie w intensywności ćwiczeń. Zarząd OSP wspomagał rodziny i członków straż powołanych do służby wojskowej.

OKRES 1919-1945

Po zakończeniu I wojny światowej zatwierdzono nowy Polski Statut Straży i dokonano wyboru nowego Zarządu OSP Lwówek w składzie:

Prezes Jan Schmidt-burmistrz Lwówka,

Podnaczelnik Stanisław Sammer,

Gospodarz Feliks Starzak,

Członkowie: Stefan Bajerlein, Leon Bukiewicz, Ignacy Drobnik,

Jan Jurasz, Stefan Miński, Władysław Mitręga,

Franciszek Sobek, Jakub Skawiński,

Tomasz Piechocki.

Składka roczna wynosiła 1000 marek, a kara za uchylanie się od przymusowych ćwiczeń-25000 marek. W 1924 roku na długie lata sekretarzem i skarbnikiem został Władysław Mitręga. W 1926 roku kurs naczelników ukończyli druhowie Skawiński i Meinhold i zostali oni odpowiednio podnaczelnikiem i naczelnikiem Lwóweckiej OSP. W 1930 roku za męstwo podczas pożaru w Koninie pochwałą wyróżniono druhów Kulaka i Silberta, a w 1932 roku brązowy medal zasług wręczono druhowi Stawińskiemu. Ciekawostką jest fakt pełnienia służb porządkowych przez strażaków podczas projekcji filmowych w kinie i przedstawień teatralnych, za co otrzymywali oni wynagrodzenie pieniężne, którego 1/3 zasilała kasę straży.

W 1935 roku postanowiono kupić motopompę, a rok później wybudować własną wspinalnię. Komitet Wykonawczy starał się wszelkimi drogami zdobyć środki na te cele, między innymi poprzez opodatkowanie członków, prace fizyczne, zbiórki uliczne i zdobycie pomocy materialnej magistratu. Obie akcje sfinalizowano w przededniu II wojny światowe, tj. w lipcu 1939 roku. Obchodzono wtedy hucznie 50-lecie powstania OSP. Obchody rozpoczęto uroczystym capstrzykiem i przemarszem ulicami miasta. Następnie odbyło się poświęcenie sprzętu, wspólny obiad i zawody, a na zakończenie zabawa.

Strażacy byli też na posterunku w dniu wybuchu II wojny światowej, kiedy po ewakuowaniu władz miejskich, straż pod wodzą naczelnika Brunona Meinholda była jedyną władzą w mieście i dokonywała wieczornych obchodów miasta.

Członkowie OSP na zbiórce z okazji 50-lecia OSP w 1939 roku

Władze okupacyjne zagarnęły majątek straży i dopiero w 1941 roku znów zorganizowano straż w sile 40 druhów, pod dowództwem Juliusza Linkego. Kolonia druhów powstała na ulicy Waryńskiego, ćwiczenia odbywały się w każdą sobotę. Powrócono do prac społecznych na rzecz miasta. Podkreślić należy zasługi strażaków podczas akcji w Liniu- ocalono magazyn spirytusowy, w 1943 roku w Krzywym Lesie nasza straż stawiła się do pożaru jako pierwsza. W 1944 roku OSP była zaangażowana przy wkopywaniu słupów elektrycznych i elektryfikacji miasta.

W 1945 roku szofer motopompy dh Stefan Pogonowski przekazał władzom Lwówka cały sprzęt strażacki, jaki ukrywał w trakcie wojny.

Po zakończeniu II wojny prezesem OSP został Franciszek Szczerbal- Starosta, a naczelnikiem- Stanisław Koliński. Druh Meinhold został honorowym naczelnikiem.

LATA 1946-1989

Po wznowieniu działalności straży powrócono również do organizowania tradycyjnych zabaw, które oprócz subwencji miasta były jednym z głównych dochodów OSP. W 1947 roku powstała orkiestra strażacka pod dowództwem Franciszka Nawrota.

Nastąpiły też zmiany w kierownictwie, mianowicie prezesem został Józef Wesoły, a naczelnikiem Karol Mroczkiewicz. Honorowy naczelnik dh Meinhold, zainicjował w 1952 roku powstanie żeńskiej sekcji, która jednak nie rozwinęła działalności. W tym samym roku rozpoczęła się wiosenna akcja sanitarno-przeciwpożarowa. Prowadzono również szkolenia w okolicznych wioskach, a także druhowie z Lwóweckiej OSP obstawiali trasę Wyścigu Pokoju.

Kolejnym prezesem OSP został Leonard Szulc. Ówczesnym problemem naszej straży były ciągłe remonty zużytego sprzętu i niedocenianie nas przez powiat przy rozdziale nowego sprzętu.

W 1955 roku przebudowano remizę, powiększając ją o warsztat naprawczy. W dwa lata później OSP otrzymała z Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej samochód Star 20 i drugą motopompę. Konną sikawkę przekazano do Zgierzynki.

W 1957 roku odbyły się we Lwówku powiatowe zawody strażackie przerwane pożarem w Chmielinku. W 1959 roku dh Szulc został naczelnikiem rejonowym, a jego miejsce zajął dh Maksymilian Marszałkiewicz. Rok później w miejsce długoletniego prezesa Meinholda wybrano dh Józefa Blocha. W tym samym czasie założono również syrenę alarmową na budynku MO. W 1963 roku jednostka otrzymała nowy samochód bojowy Star 25, co poprawiło znacznie jej skuteczność.

W 1964 roku obchodzono uroczyście 75-lecie OSP, podczas którego wręczono jednostce sztandar. W programie znalazł się tradycyjny capstrzyk, raport, przemarsz oddziałów, a wszystko zakończyła zabawa ludowa.

Członkowie OSP Lwówek na zbiórce z okazji 75-lecia OSP w 1964 roku

Pracami Komitetu obchodów 75-lecia kierowali: Józef Bloch, Augustyn Gemba, Jan Meinhold, Mieczysław Kokociński.

Zarząd prowadził ożywioną akcję propagandową efektem, której było pozyskanie zbiorowych członków, np. w 1963 roku deklarację podpisały SK Gospodarstwo Lwówek, Przetwórnia Owoców i Warzyw Lwówek, w następnym roku GS Lwówek, Mleczarnia i Bank Spółdzielczy.

W 1968 roku nastąpiła zmiana na stanowisku naczelnika, a mianowicie Meinholda, który wyprowadził się do Środy zastąpił dh Mieczysław Kokociński. Ponieważ jednostka wykazywała się dużą sprawnością bojową, była często wzywana do pożarów poza swoim terenem działania. OSP Lwówek brała udział w gaszeniu pożaru Zakładów Stomil w Poznaniu (1972 r), gaszeniu lasu w Kumowicach, dużego pożaru budynku mieszkalnego w Liniu, lasu w Zasiekach nad Nysą Łużycką, POM-u w Opalenicy. W 1985 roku pomagała w gaszeniu pożaru świniarni PGR w Linie. We wszystkich tych akcjach jednostka wykazała się dużą operatywnością i skutecznością działania.

Oprócz akcji bojowych, jednostka brała udział w zawodach sportowo-pożarniczych. Na szczeblu gminy najczęściej zajmowała I miejsce zarówno wśród seniorów, chłopców jak i dziewcząt. Największymi osiągnięciami były:

- w kategorii drużyn młodzieżowych:

II miejsce na zawodach wojewódzkich w 1967 i 1971 roku,

- w kategorii dziewcząt:

I miejsce na zawodach wojewódzkich w 1971 roku,

- w kategorii seniorów:

III miejsce na zawodach wojewódzkich w 1971 roku,

a na zawodach rejonowych:

I miejsce w 1986 roku,

II miejsce w 1978 roku i

III miejsce w 1976 roku.

We współzawodnictwie najlepszych jednostek na terenie województwa poznańskiego, w 1979 roku zajęliśmy IV miejsce, a rok później już III miejsce.

W międzyczasie w 1973 roku dh Mieczysław Kokociński został powołany na Gminnego Komendanta Straży Pożarnej we Lwówku i od tego momentu łączył tą funkcję z funkcją Naczelnika OSP Lwówek. W związku z rozszerzeniem kompetencji OSP Lwówek, Zarząd zainicjował rozbudowę strażnicy, mając w zamiarze przemianować jednostkę na typ S-2.

W 1970 roku powołano Komitet Rozbudowy na czele z Prezesem Gminnym ZOSP dh Henrykiem Brychem i Komendantem Gminnym dh Mieczysławem Kokocińskim. Rozbudowę ukończono w 1981 roku w efekcie, czego uzyskano drugi garaż, umywalnię, świetlicę i mieszkanie dla naczelnika jednostki. Rok później otrzymano drugi samochód strażacki typu Żuk, a w 1985 roku w miejsce Stara z rąk Komendanta Rejonowego Straży Pożarnej ppłk. Leszka Mądrego nowy samochód typu Star 244. W 1986 roku otrzymano przyczepę gaśniczą do użytku na terenach podmokłych.

Wzmianki o aktywnej działalności naszej jednostki ukazywały się w prasie, np.: Ilustrowanym Kurierze Polskim, Głosie Wielkopolskim, Gazecie Poznańskiej. Członkowie jednostki otrzymywali odznaczenia za swoją działalność- druhowie Józef Bloch i Mieczysław Kokociński otrzymali Krzyże Odrodzenia Polski. Ten ostatni wpisany również został do Księgi Zasłużonych dla Ochrony Przeciwpożarowej Województwa Poznańskiego.

W 1988 roku w miejsce zmarłego Józefa Blocha, prezesem wybrano dh Zbigniewa Sikorę i Zarząd działał w następującym składzie:

Zbigniwe Sikora prezes,

Zygmunt Owczarczak v-ce prezez,

Mieczysław Kokociński naczelnik,

Aleksy Łabecki skarbnik,

Jacek Dłużewski sekretaż,

Marian Nawrot członek,

Czesław Pupka członek.